.::. KARAYOLU TRAFİK VE YOL GÜVENLİĞİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ .::.

ÖNSÖZ-YILIN RAPORU

TÜRKİYE DE MİLLİ FELAKET, TRAFİK TERÖRÜ

VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİMİZ

10.02.2010

I-İSTATİSTİKİ RAPOR ÖZETİ

Son 10 yılda (2000-2009) Türkiye de EGM nin yayımladığı resmi raporlara göre, trafik kazalarında 45.188 kişi ölmüş ve 1.519.737 kişi yaralanmıştır.Olay yeri sonrası yaralananların 30 gün takibi yapılmadığından daha sonra ölenlerin sayısı istatistiklere yansımamaktadır.Bunlarında toplamı yaklaşık birebirdir.Yani gerçek ölüm rakamı 90.376 dır.Yıllık ortalama 9.000 kişi, günlük ortalama 25 kişi trafik kazalarında ölmekte ve 416 kişide yaralanmaktadır.Yaralıların % 15 geçici sakatlık,% 5 de daimi sakatlıkla hayatlarını devam ettirmektedirler. Maddi kayıplarımızın boyutu 2008 yılına göre 1.112.560.490 TL.dir. Kaybolan zaman ve katma değerde bu hesabın içinde yoktur. Araç sayımız 2009 yılı itibariyle 14.316.000 ve sürücü sayımız 20.460.000 dir. Araç artış sayımız yıllık ortalama % 4-6 sürücü sayımızda %6-9 arasında değişmektedir. Dünya Sağlık Teşkilatı raporlarına göre 20 çeşit ölümden Türkiye de trafik kazalarında 0-14 yaş gurubunda 5.sırada bulunmaktayız. (Lutfen bakınız www.trafik.org.tr/istatistikler)

II-HUKUKİ VE BÜROKRATİK KAOS

Karayolları trafik Kanunu 1983 yılında çıkarılmıştır.Hepimizin 24 saat hayatını ve güvenliğini ilgilendiren "trafik ve yol güvenliği" tam 18 kuruluşa paylaştırılmıştır.Yani görev yapmak yerine, bu alandan pay almak esası öne çıkmış insan hayatı, riskin boyutu ve hızlı çözümler TBMM de kanun yapılırken gözardı edilmiştir. Bu kuruluşların çoğuna bütçe, donanım ve yetki verilmiş, ancak sorumluluk verilmemiştir. Olayda koordinasyon görevi EGM ye verilirken, yukarıda sayılan bu milli felaket karşısında bir Genel Müdür Yardımcısının görevlendirilmesiyle trafik ve yol güvenliğindeki risk çok hafife alınmıştır. Kanunun 52.maddesi gereğince de tüm sorumluluk araç sürücülerine yüklenilmiştir. Kanunun 4.maddesi ile de üst ve alt kurullarla bu kadar ciddi insan hayatı hiçe sayılmış ve bu kurullarında hiç yetkisi olmadığından Türkiye bu milli felaketi kendi bünyesinde hergün yaşamakta ve bürokrasi ve hükümetlerde seyir etmektedir. Bu koordinasyonda görev alan EGM merkez ve taşra teşkilatlarında sürekli ast ve üst değişiminden dolayı da bir ihtisaslaşma ve bilginin tabanla buluşması mümkün olmamaktadır. Kanunda bu kadar riskin önlenilmesi ve bilginin tabana yayılmasının sağlanılması için STK nın Türkiye , il veya ilçe bazında desteklenmesi,donatılması ve projelerle dinamik ve yaşatılabilir bir hükümde olmadığından trafik ve yol güvenliğinde iyi niyetle kurulan STK da maalesef yaşamamışlardır. Yani Karayolları Trafik Kanunu gelişmekte olan ülkemize can ve mal güvenliği değil, milli bir felaket getirmiştir.

III-HUKUKİ VE BÜROKRATİK 10 TEMEL ÇÖZÜM

AR-GE çalışması yapan Derneğimiz 30 yıllık bir geçmişten hareketle ve yaklaşık 12 ülkeyi de incelememiz sonucunda aşağıdaki hukuki, bürokratik, eğitim ve fiziki değişimlerin ivedilikle yapılarak bu milli felaketten kurtulacağımıza inanmaktadır.

1-Karayolları trafik Kanununda tüm yetkiler,uygulamalar ve sorumluluklar Ulaştırma ve İçişleri Bakanlığında toplanmalıdır.Yani yolların yapımı,denetimi,ilk ve acil yardım ve eğitim dahil bir araya toplanarak hızlı çözüm, etkinlik,sorumluluk sistem içerisinde bütünleştirilmelidir.Trafik ve yol güvenliğinde uygulamada sorumluluğu olmayan kuruluşlar ikinci derecede görevlendirilmelidirler.Örneğin Meslek odaları,STK ,Üniversiteler gibi.

2-Karayolları Trafik Kanununun 52.maddesi yeniden düzenlenerek sürücülerin yanında görevini yapmayan, suistimal eden ,imtiyaz tanıyan kurum ve kişilerin sorumlulukları da açıkça tanımlanmalıdır.

3-Bu Milli felaketin önlenilmesinde koordinasyon görevi yapan EGM Trafik Hizmetleri Başkanlığı, İçişleri Bakanlığınca "TRAFİK VE YOL GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ" şeklinde yeniden yapılandırılarak bir ihtisas kuruluşu haline getirilmeli ve başka mesleklerden buraya ast veya üst atama yapılmamalıdır.İlerleme mutlaka kendi içerisinde olmalıdır.Uygulama,teori ve tecrübe birikimi sağlanılmalıdır.

4-Kanunda; ulusal,iller veya ilçeler bazında trafik ve yol güvenliği odaklı STK nın ofis, donanım ve proje bazında desteklenmesi yapılarak tabanda bilinçlendirilmenin yolu açılmalıdır.Trafik ve yol güvenliği alanında kurumsallaşmış kalıcı hizmetler üreten STK nın geliştirilmesi mutlaka sağlanılmalıdır.

5-Her yıl ortalama 1,5 milyon lise mezunu ve 18 yaşını bitirmiş gençlerin girdiği ÖSS sınavlarında mutlaka 10 tane bilhassa ölümleri tetikleyen trafik soruları sorularak gençlerin trafik kültürü alt yapılarının kuvvetlendirilmeleri sağlanılmalıdır.

6-Sürücü adaylarının direksiyon imtihanları gece,kent içi ve kent dışı en az 50 km., gündüz kent içi ve kent dışı 100 km.ile mutlaka artırılmalıdır.İmtihanlar kamu yetkilisinin yanında bağımsız bir heyetçe birlikte yapılmalıdır.

7-İlk öğretim ve liselerde okuyan yaklaşık 15 milyon öğrencilerimiz için verilen

trafik derslerine mutlaka Eğitim Fakültelerinden lisans eğitimi olan trafik öğretmenleri veya yeterli trafik ve yol bilgisi sertifikasına sahip pedagojik formasyonu olan öğretmenler derse girerek toplumsal bilinçlendirmeye tabandan başlanılmalıdır. Bu eğitim il,ilçe, belde ve merkezi köyler dahil tüm Türkiye deki okullarda uygulanmalıdır.

8-Türk Ceza Kanununda trafikte kırmızı ışıkta geçerek, alkol,uyuşturucu alarak veya hız yaparak ölümlü ve yaralanmalı bir olaya karışan veya araç kullandığı tespit edilenlere verilen hürriyeti bağlayıcı cezaların alt limiti yükseltildiği gibi, bilerek ve isteyerek adam yaralama ve öldürme suçlarından ağır cezalar verilmeli,mağdur taraf birden fazla ise her biri için ayrı ayrı hüküm verilmelidir. Bu cezalar hiçbir şekilde ertelenmemeli ve para cezasına çevrilmemelidir.

9-81 ili birbirine bağlayan devlet yollarının hükümetlerce daha kısa zamanda mutlaka çok şeritli bölünmüş yola çevrilerek tamamlanması, gündüz ve gece için yatay ve dikey işaretlerinde eksiksiz olması sağlanılmalıdır. Mıcırlı yollar ,bakım ve onarıma alınan yollar tamamlanmadan kesinlikle trafiğe açılmamalıdır.

10-Gelişmiş tüm ülkelerde yılın bazı günleri için trafik kampanyaları düzenlenmektedir. Bizde de 21 Haziran günü senede bir gün de olsa Türkiye de tüm sürücülerin kent içi ve şehirlerarası yollarda %100 kurallara uyması için her yıl kampanya yapılmalıdır. Bu kampanyaya başta ilgili kamu kuruluşu trafik ve yol güvenliği odaklı STK , okullar,Üniversiteler,meslek odaları,yerel yönetimler,yerel ve ulusal tv, gazeteler,radyolar,diğer kamu kuruluşları,muhtarlıklar dahil destek vermelidir. Bu kampanyanın hazırlık süresi en az 30 gün önce başlatılmalı ve buradan elde dilecek görsel ve bilimsel verilerle geleceğe ışık tutulmalıdır.

Saygılarımla.

İhsan MEMİŞ

Genel Başkan

KISALTMALAR

EGM :Emniyet Genel Müdürlüğü, ÖSS :Öğrenci Seçme Sınavı, STK :Sivil Toplum Kuruluşları

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ÖNEMLİ HATIRLATMA:Hepimizin 24 saat can ve mal güvenliğini tehdit eden ve milli bir felaket olarak yaşadığımız trafik terörü ile etkin ve kalıcı mücadele için Ankara'da bir ofis almak istiyoruz. Lutfen hayır sahibi kişi veya kurumların veya mağdur ailelerin yapacakları yardımlarla menkul veya gayrimenkul bağışlarını bekliyoruz.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------